Siyo haki kwa mtoa huduma wa afya kukataa kumtibu.
Kama kijana, una haki sawa ya kutibiwa kama vile mtu yoyote.
Iwapo mtoa huduma anakataa kukutibu wewe, jaribu kuzungumza
naye kuhusu jambo hilo na umuulize sababu za kukataa kukutibu.
Iwapo yeye anashikilia uamuzi wa kutokutibu basi amua ama
unatafuta mhudumu mwingine au zungumza na mkubwa wake
kuhusu tatizo lako. Ni jambo la maana kuzungumza na rafiki
yako au mwone mtu unayemwamini akusaidie kutatua tatizo
lako.

Vituo vingi vya Umma na vya binafsi vya huduma za afya
vinajitahidi kutoa huduma rafiki kwa vijana. Tafuta kituo cha
karibu au shirika linalotoa huduma za afya ya uzazi. Kumbuka,
haki ya afya ambayo pia inabeba haki ya huduma ya afya ya
uzazi, Kimataifa inatambuliwa kupitia ICESCR4 na pia imetiwa
saini na kuridhiwa hapa Tanzania. Hivyo usisite kuulizia huduma
kama hii.

Kuna i imani potofu kwamba wote wenye matatizo ya akili wamekuwa hivyo kutokana na matumizi ya dawa za kulevya. Hii siyo kweli. Lakini dawa za kulevya nyingine huleta ulemavu wa akili. Hizi ni zile zii twazo vichagamsho kama kokaini na mirungi. Pale zitumiwapo kwa viwango vikubwa mtu huchanganyikiwa kwa muda wa siku chache au wiki nzima. Hii hutokea pia kwa bangi.

Ipo njia moja ya kuhakikisha kama umeambukizwa Virusi vya UKIMWI na UKIMWI au hapana. Njia hii ni ya kupima damu yako katika vituo vyenye utaalamu wa upimaji.
Ni muhimu kukumbuka kuwa Virusi vya UKIMWI, vinaonekana kwenye damu ya binadamu miezi mitatu baada ya kuambukizwa. Kipindi hiki kati ya kuambukizwa hadi kufikia miezi mitatu kipimo hiki i hakiwezi kuonyesha kama maambukizi ya virusi yapo au hayapo. Kipindi hiki ni cha hatari sana , kwani aliyeambukizwa anaweza kuwaambukiza wengine bila kujua.

Unyanyasaji wa ujinsia una matatizo mabaya ya kimwili na
yanayochukua muda mrefu kwa mwathiriwa kupona. Unyanyasaji
wa jinsia mara nyingi humuumiza mwathiriwa, matendo ya
ubakaji, majaribio ya ubakaji, unyanyasaji wa kijinsia kwa mtoto,
na ukeketaji kwa wanawake yanamhusu moja kwa moja mwili
wa mwathiriwa. Mwathiriwa anaweza kupata maumivu makali
wakati wa kitendo, viungo vyake vya uzazi akiwa mwanamume
au mwanamke kuna uwezekano ukapata majeraha wakati wa
ubakaji. Zaidi ya hayo mbakaji anaweza kumuumiza mwathiriwa
katika sehemu nyingie za mwili. Na jambo baya zaidi ukatili
wa kijinsia wakati mwingine unaweza kusababisha ulemavu wa
maisha na mara nyingine hata kifo cha mwathiriwa. Ubakaji
unaweza kusababisha mimba, na uenezaji wa magonjwa hatari
kama Virusi vya Ukimwi.
Watoto wanadhuriwa zaidi na vitendo vya ukatili wa ujinsia
katika miili yao kwa sababu ukubwa wa viungo vyao vya sehemu
za siri ni vidogo kuliko vile vya watu wazima.
Athari za kisaikolojia kwa mwathiriwa pia ni hatari sana. Uonevu
wa ujinsia kwa mwathirika unaweza kusababisha kuchanganyikiwa
na kupata kiwewe na hali ya hatari sana inayoweza kusababisha
mtu akapata kichaa katika miezi ya kwanza. Baada ya uonevu
wa ujinsia na hata baada ya miaka, mwathiriwa bado atakuwa
na kumbukumbu ya maumivu aliyopata na hivyo kukumbuka
katika akili yake. Waathiriwa wengi wa ubakaji wana matatizo
ya kutokuwa na uhusiano mzuri wa kujamiiana, kwani kila mara
atahusisha kujamiiana na alipobakwa. Ndiyo maana waathiriwa
wa ubakaji wanahitaji msaada, uelewa na uvumilivu toka kwa
wazazi wao, wenzi wao na marafiki.

Kama umebakwa au kulazimishwa kujamiiana unaweza kupata
huduma katika hospitali, kituo cha afya , zahanati au kutoka
kwa mhudumu wa afya ambaye atakupatia vidonge vya dharura
vya kuzuia mimba. Hivi ni vidonge ambavyo vinatumika ili
kupunguza uwezekano wa kupata mimba kama ulijamiiana bila
kinga, au umesahau kutumia njia yako ya uzazi wa mpango au
ulilazimishwa kujamiiana.

Ili ufanye kazi, njia hii ya dharura ya kuzuia mimba inatakiwa
itumiwe ndani ya saa 120 (ndani ya siku tano) baada ya tukio.
Inakuwa vizuri zaidi kama njia hii ya dharura itatumika punde
bila kusubiri kwani kwa kufanya hivyo, ufanisi wake unakuwa
wa kuaminika zaidi.

Hii njia ya dharura inazuia tu mimba kutungwa, haiwezi kusababisha
kutoka kwa mimba pindi mimba ikishatunga. Utakapotafuta
msaada wa kupata huduma ya vidonge vya dharura
vya kuzuia mimba hasa kwa wale waliobakwa au kulazimishwa ,
mwombe mhudumu akusaidie kupata huduma ya kuzuia maambukizo
ya UKIMWI. (Post exposure prophylasis). Unaweza
kupata taarifa zaidi kwa mtoa huduma wa uzazi wa mpango
kwenye kliniki za serikali, kliniki za UMATI, kliniki za Marie
Stopes au sehemu yoyote wanapotoa njia za kisasa za uzazi
wa mpango.

Kwa mwanaume, dalili ya kufikia mshindo ni uume kusimama halafu kumwaga manii . Manii kutotoka wakati wa kujamii ana inaweza kusababishwa na mambo mengi. Kutoa manii kunatumia nguvu nyingi za mwili.

Kwa hiyo chochote kile kinachompunguzia mwanaume nguvu za mwili kama vile maradhi mbalimbali, ulevi wa pombe au dawa za kulevya, njaa au lishe duni kunasababisha mwanaume ashindwe kutoa manii . Sababu nyingine muhimu ni kutokuwa tayari kimawazo au kutokuwa na huruma katika tendo la kujamii ana. Kama ulevi ni sababu ya shida yako, jitahidi kuyaacha mambo haya. Jaribu kutulia na kuongeza muda wa kutayarishana kimapenzi mpaka mtakapoona mko tayari.
Kwa mwanamke, kutofikia mshindo pia kuna sababu mbalimbali. Lakini mara nyingi i i inasababishwa na kutokuwa na subira katika maandalizi ya kujamii ana, kutokuwa tayari kimawazo au kuogopa matokeo ya kufanya mapenzi. Mwanamke akiwa tayari kimawazo kwa kujamii ana na mwanaume akijitahidi kumstarehesha vizuri, mwanamke atafikia mshindo bila shida. Pia kuwa wazi juu ya unachokipenda na usichokipenda i inasaidia sana katika kuwa na ngono ya kuridhisha kwenu wote wawili.

Jinsi ya Kuanzisha Mazungumzo ya Kwanza kuhusu Ngono na Mpenzi Wangu 🌼

Karibu sana kwenye makala hii ambayo itakusaidia kujua jinsi ya kuanzisha mazungumzo muhimu kuhusu ngono na mpenzi wako. Katika hatua hii ya uhusiano wako, ni muhimu sana kujenga mazungumzo ya wazi na mpenzi wako kuhusu mada hii nyeti. Kumbuka, kuchelewesha mazungumzo haya inaweza kuwa na athari mbaya katika uhusiano wenu. Hivyo basi, tufanye hivi kwa njia ya kuelimisha, kuheshimiana, na kuonyesha upendo na huruma.

1️⃣ Kuanza kwa upendo: Hakikisha kuanza mazungumzo haya kwa ukarimu na upendo. Tumia maneno mazuri ambayo yanaonyesha upendo wako kwa mpenzi wako. Kwa mfano, unaweza kumwambia "Napenda jinsi tunavyozungumza kuhusu mambo muhimu katika uhusiano wetu. Leo nataka tuongee kuhusu ngono ili tuweze kuelewana zaidi."

2️⃣ Kuwa wazi: Ni muhimu kueleza waziwazi matarajio yako na maadili yako kuhusu ngono. Eleza kwa uwazi jinsi unavyoamini kwamba ngono inapaswa kufanyika kwa upendo na uaminifu ndani ya ndoa. Kumbuka, maadili yetu ya Kiafrika yanatufundisha umuhimu wa kuheshimu miili yetu na kusubiri hadi ndoa.

3️⃣ Sikiliza: Wakati mpenzi wako anazungumza, sikiliza kwa makini kile anachosema. Elewa hisia na hofu zake, na jibu kwa upendo na uelewa. Kuwa tayari kusikiliza na kuelewa mtazamo wa mpenzi wako kuhusu ngono.

4️⃣ Toa maelezo ya kina: Eleza kwa kina kuhusu athari za ngono kabla ya ndoa. Tumia mifano na hadithi za kuelimisha ili kumsaidia mpenzi wako kuelewa umuhimu wa kusubiri hadi wakati sahihi. Kwa mfano, unaweza kumwambia hadithi ya rafiki yako ambaye alikumbana na changamoto za kisaikolojia na magonjwa ya zinaa baada ya kujihusisha na ngono kabla ya ndoa.

5️⃣ Fafanua mipaka: Ni muhimu kuweka mipaka na kueleza kwa uwazi yale unayokubali na usiyokubali katika suala la ngono. Lazima mpenzi wako ajue kwamba unataka kusubiri hadi ndoa kabla ya kujihusisha na ngono. Hii itamsaidia kuelewa na kuonyesha heshima kwa maadili yako.

6️⃣ Zungumza kuhusu mipango ya baadaye: Ni muhimu kuzungumza kuhusu mipango ya baadaye ya uhusiano wenu. Eleza kwa uwazi jinsi unavyoona uhusiano wenu unakwenda, ikiwa ni pamoja na malengo ya kufunga ndoa. Fafanua jinsi ngono kabla ya ndoa inaweza kuathiri mipango ya baadaye na kujenga msingi imara kwa ndoa yenu ya siku zijazo.

7️⃣ Uliza maoni: Mpe mpenzi wako nafasi ya kueleza maoni yake na wasiwasi wake. Uliza maswali ili kujua jinsi anavyohisi kuhusu suala hili. Kwa mfano, unaweza kumuuliza, "Je, unaona umuhimu wa kusubiri hadi ndoa kabla ya kujihusisha na ngono?"

8️⃣ Kuwa mtulivu: Kumbuka, mazungumzo haya yanaweza kuwa magumu na yanahitaji uvumilivu. Kuwa na subira na uelewa wakati mpenzi wako anajieleza. Tafuta njia ya kufanya mazungumzo yawe rahisi kwa kumtuliza na kumfanya ajisikie salama.

9️⃣ Eleza hisia zako: Ni muhimu kuonyesha jinsi mada hii inavyoathiri hisia zako binafsi. Eleza wasiwasi wako kuhusu uhusiano wenu na jinsi unavyotaka kusubiri hadi ndoa kabla ya kujihusisha na ngono. Fafanua jinsi unavyojali kuhusu afya yake, maadili yako, na uhusiano wenu kwa ujumla.

🔟 Tafuta suluhisho pamoja: Pamoja na mpenzi wako, tafuta njia za kuimarisha uhusiano wenu bila kuhusisha ngono kabla ya ndoa. Fikiria shughuli za pamoja ambazo zinaweza kuimarisha uhusiano wenu bila kuathiri maadili yenu. Kwa mfano, jaribuni kufanya mazoezi pamoja, kusoma vitabu, au kushiriki katika shughuli za kujitolea.

1️⃣1️⃣ Kuwa na matumaini: Hakikisha kuwa na matumaini na kumshukuru mpenzi wako kwa kusikiliza na kushiriki katika mazungumzo haya. Mwambie jinsi unavyothamini uhusiano wenu na jinsi unaamini kwamba mnaweza kuvuka changamoto hii pamoja.

1️⃣2️⃣ Kuendelea kuelimisha: Mazungumzo haya hayapaswi kuwa ya mara moja tu. Kuendelea kuelimisha mpenzi wako kuhusu umuhimu wa kusubiri hadi ndoa na kuwa na uhusiano mzuri. Wasiliana mara kwa mara na ujulishe mpenzi wako habari na taarifa mpya kuhusu suala hili.

1️⃣3️⃣ Kuwa msaada: Weka wazi kwamba uko tayari kusaidia mpenzi wako kudumisha azma ya kusubiri hadi ndoa. Onyesha kuwa unaweza kuwa msaada katika kujenga uhusiano imara na kuimarisha maadili yenu pamoja.

1️⃣4️⃣ Kuwa mfano mzuri: Ni muhimu kuwa mfano mzuri kwa mpenzi wako katika suala la kusubiri hadi ndoa. Thibitisha kupitia matendo yako kwamba unazingatia maadili haya. Hii itamsaidia mpenzi wako kuona umuhimu na uwezekano wa kusubiri hadi ndoa.

1️⃣5️⃣ Kuonyesha upendo na kujali: Mwishowe, hakikisha kuonyesha upendo na kujali mpenzi wako katika kila hatua ya mazungumzo haya. Mpe moyo na uhakikishe kuwa unamsaidia kujenga ufahamu mzuri kuhusu umuhimu wa kusubiri hadi ndoa. Kuwa tayari kumsikiliza na kuonyesha uelewa hata kama mnamaliza mazungumzo haya bila kukubaliana.

Kwa kuhitimisha, ni muhimu sana kujenga mazungumzo ya wazi na mpenzi wako kuhusu ngono. Kwa kuzingatia maadili yetu ya Kiafrika na kusubiri hadi ndoa, tunajenga uhusiano imara, afya, na wa kudumu. Kumbuka, kusubiri hadi ndoa na kuwa safi ni uamuzi mzuri ambao utakuletea baraka na furaha katika maisha yako ya uhusiano. Je, una mtazamo gani kuhusu suala hili muhimu? Jiunge nasi kwenye mazungumzo na

Kwanza kabisa, watu ni kweli wawe wamedhamiria kuacha.
Hii inataka uamuzi wa wazi na nia imara kwa sababu si rahisi
kuacha.
Pili, mtu anatakiwa kufikiria ni katika mazingira gani huwa
anajisikia kuvuta sigara au kunywa pombe. Hii kwa kawaida ni
pamoja na kundi maalumu la marafiki, katika sherehe, baada ya
kazi ngumu, baada au wakati wa kula. Kwa hiyo, kama wanataka
kuacha kuvuta sigara au kunywa pombe, wanatakiwa kubadili
mtindo wa maisha na kuepuka vishawishi.
Hatua ya kwanza katika kuacha kuvuta sigara au kunywa
pombe, inaweza ikawa ni kujiwekea malengo; kwa mfano, kuacha
kuvuta sigara kwa wiki nzima. Jipongeze kuwa umetimiza lengo
lako. Kama umeshindwa anza tena. Ni watu wachache ambao
wameweza kuacha kabisa katika jaribio la kwanza. Watu
wengine wanapata ugumu kuacha kabisa pombe na sigara.

Ndiyo, kuna hatari kubwa ya kuambukizwa Virusi vya UKIMWI na UKIMWI wakati wa kujamii ana kwa njia ya sehemu ya haja kubwa au mdomoni.
Ngozi ya ndani ya sehemu ya haja kubwa ni laini sana na uwezekano wa kupata michubuko wakati wa kujamii ana ni mkubwa, kwa sababu hakuna majimaji kama ukeni yanoyorahisisha uume kuingia. Kwahiyo virusi vya UKIMWI ni rahisi sana kuingia mwilini mwa mwanamke kupitia kwenye michubuko hii ..
Pia ngono kwa njia ya mdomoni ( „kula koni, chumvi chumvi , kulamba ukeni) hatari sana kama mwanamke ana vidonda au michubuko mdomoni na mwanaume au vidonda au michubuko uumeni, wanaweza kuambukizana.
Watu wote wanashauriwa kutumia kondomu i ili kuzuia maambukizi.

Kuchagua mchumba ni moja ya maamuzi ambayo kijana anahitaji kuyafanya kwa uangalifu mkubwa sana. Kwa sababu huyo ndiye atakayekuwa mwenzi wake wa maisha. Katika kuchagua mchumba kila mtu ana mawazo yake kuhusiana na kilicho muhimu kuzingatiwa. Mara nyingi mhemuko una nguvu zaidi kuliko uamuzi wa kimantiki

Hata hivyo, vifuatavyo ni kati ya vigezo ambavyo vinaweza kuangaliwa:

• Chagua mtu anayekuheshimu wewe na wengine; Chagua mtu unayemwamini;
• Chagua mtu ambaye unaweza kuongea, kujadiliana, na kuhojiana naye kwa uwazi bila kugombana;
• Chagua mtu mwenye umri unaokaribiana na wa kwako;
• Chagua mtu anayependelea vile unavyopendelea;
• Chagua mtu ambaye ataelewa matatizo yako na yuko tayari kukusaidia kuyatatua; na
• Chagua mtu mwenye afya nzuri.

Hii inamaanisha pia kumpata mtu ambaye kabla ya kuanza kujaamiana naye, atakuwa tayari kwenda kupima kwa hiari kujua hali yake ya VVU na pia kuwa tayari kutumia kinga kwa maana ya kondomu hadi hapo mtakapojua hali zenu.

Wafahamishe wazazi wako mtu uliyemchagua kama mchumba na mtambulishe kwao i ili wamfahamu na yeye awafahamu wazazi wako. Wakati huohuo na wewe jaribu kuwafahamu wazazi wake. Usifanye uchumba wa haraka. Pata muda wa kutosha kumwelewa rafiki yako.

Swali hili linaonyesha mambo mawili ambayo ni mabaya. Jambo
la kwanza ni ukeketaji ambao ni kinyume dhidi ya haki ya afya
ya uzazi kwa mwanamke na ni uvunjaji sheria ya kukeketa mtoto
wa kike. Jambo la pili ni kuwacheza Albino unyago juani. Kitendo
hiki ni kuwaumiza Albino kwa sababu ya ulemavu walionao wa
ngozi watapata madhara wakikaa sana juani. Pia hii ni aina ya
unyanyapaa kwa nini weusi wachezeshwe ndani na Albino juani?

Hii ni imani potofu. Ushauri unaotolewa hapa ni kutoa taarifa
kwenye serikali na jamii husika ili wachukue hatua. Kwa sababu
ni vitendo labda vilivyokubalika na jamii kama mila, ni muhimu
kuhusishwa watu wenye umaarufu katika hiyo jamii ili waweze
kushawishi jamii kubadilika. Watu hawa ni kama viongozi wa
dini na wazee mashuhuri katika jamii.