Katika swali hili lazima tutofautishe kati ya kutoa damu na kuwekewa damu. Kutoa damu hakuleti hatari, kama mtaalamu wa afya aliyechoma sindano kwa ajili ya kutoa damu anatumia sindano na vifaa vilivyochemshwa.
Kwa kawaida hakuna matatizo kuongezwa damu, kwa sababu damu i inapimwa kabla ya kumuongeza mgonjwa hospitalini. Iwapo damu i imepimwa na sindano zilizochemshwa zimetumika hakuna ubaya wowote katika kuongezwa damu.

Mwili wa mwanaume unatengeneza aina mbili za mbegu. Kuna mbegu zinazokua kuwa mtoto wa kiume na kuna mbegu zinazokua kuwa mtoto wa kike. Ile mbegu inayofika kwenye yai kwanza, inarutubisha yai na ni wakati uleule, jinsia ya mtoto i inatokea. Uwezekano wa kumpata mtoto wa kike au wa kiume unafanana, na hii ni kweli katika nchi zote duniani.

Jinsi ya Kuanzisha Mazungumzo ya Kwanza kuhusu Ngono na Mpenzi Wangu 🌼

Karibu sana kwenye makala hii ambayo itakusaidia kujua jinsi ya kuanzisha mazungumzo muhimu kuhusu ngono na mpenzi wako. Katika hatua hii ya uhusiano wako, ni muhimu sana kujenga mazungumzo ya wazi na mpenzi wako kuhusu mada hii nyeti. Kumbuka, kuchelewesha mazungumzo haya inaweza kuwa na athari mbaya katika uhusiano wenu. Hivyo basi, tufanye hivi kwa njia ya kuelimisha, kuheshimiana, na kuonyesha upendo na huruma.

1️⃣ Kuanza kwa upendo: Hakikisha kuanza mazungumzo haya kwa ukarimu na upendo. Tumia maneno mazuri ambayo yanaonyesha upendo wako kwa mpenzi wako. Kwa mfano, unaweza kumwambia "Napenda jinsi tunavyozungumza kuhusu mambo muhimu katika uhusiano wetu. Leo nataka tuongee kuhusu ngono ili tuweze kuelewana zaidi."

2️⃣ Kuwa wazi: Ni muhimu kueleza waziwazi matarajio yako na maadili yako kuhusu ngono. Eleza kwa uwazi jinsi unavyoamini kwamba ngono inapaswa kufanyika kwa upendo na uaminifu ndani ya ndoa. Kumbuka, maadili yetu ya Kiafrika yanatufundisha umuhimu wa kuheshimu miili yetu na kusubiri hadi ndoa.

3️⃣ Sikiliza: Wakati mpenzi wako anazungumza, sikiliza kwa makini kile anachosema. Elewa hisia na hofu zake, na jibu kwa upendo na uelewa. Kuwa tayari kusikiliza na kuelewa mtazamo wa mpenzi wako kuhusu ngono.

4️⃣ Toa maelezo ya kina: Eleza kwa kina kuhusu athari za ngono kabla ya ndoa. Tumia mifano na hadithi za kuelimisha ili kumsaidia mpenzi wako kuelewa umuhimu wa kusubiri hadi wakati sahihi. Kwa mfano, unaweza kumwambia hadithi ya rafiki yako ambaye alikumbana na changamoto za kisaikolojia na magonjwa ya zinaa baada ya kujihusisha na ngono kabla ya ndoa.

5️⃣ Fafanua mipaka: Ni muhimu kuweka mipaka na kueleza kwa uwazi yale unayokubali na usiyokubali katika suala la ngono. Lazima mpenzi wako ajue kwamba unataka kusubiri hadi ndoa kabla ya kujihusisha na ngono. Hii itamsaidia kuelewa na kuonyesha heshima kwa maadili yako.

6️⃣ Zungumza kuhusu mipango ya baadaye: Ni muhimu kuzungumza kuhusu mipango ya baadaye ya uhusiano wenu. Eleza kwa uwazi jinsi unavyoona uhusiano wenu unakwenda, ikiwa ni pamoja na malengo ya kufunga ndoa. Fafanua jinsi ngono kabla ya ndoa inaweza kuathiri mipango ya baadaye na kujenga msingi imara kwa ndoa yenu ya siku zijazo.

7️⃣ Uliza maoni: Mpe mpenzi wako nafasi ya kueleza maoni yake na wasiwasi wake. Uliza maswali ili kujua jinsi anavyohisi kuhusu suala hili. Kwa mfano, unaweza kumuuliza, "Je, unaona umuhimu wa kusubiri hadi ndoa kabla ya kujihusisha na ngono?"

8️⃣ Kuwa mtulivu: Kumbuka, mazungumzo haya yanaweza kuwa magumu na yanahitaji uvumilivu. Kuwa na subira na uelewa wakati mpenzi wako anajieleza. Tafuta njia ya kufanya mazungumzo yawe rahisi kwa kumtuliza na kumfanya ajisikie salama.

9️⃣ Eleza hisia zako: Ni muhimu kuonyesha jinsi mada hii inavyoathiri hisia zako binafsi. Eleza wasiwasi wako kuhusu uhusiano wenu na jinsi unavyotaka kusubiri hadi ndoa kabla ya kujihusisha na ngono. Fafanua jinsi unavyojali kuhusu afya yake, maadili yako, na uhusiano wenu kwa ujumla.

🔟 Tafuta suluhisho pamoja: Pamoja na mpenzi wako, tafuta njia za kuimarisha uhusiano wenu bila kuhusisha ngono kabla ya ndoa. Fikiria shughuli za pamoja ambazo zinaweza kuimarisha uhusiano wenu bila kuathiri maadili yenu. Kwa mfano, jaribuni kufanya mazoezi pamoja, kusoma vitabu, au kushiriki katika shughuli za kujitolea.

1️⃣1️⃣ Kuwa na matumaini: Hakikisha kuwa na matumaini na kumshukuru mpenzi wako kwa kusikiliza na kushiriki katika mazungumzo haya. Mwambie jinsi unavyothamini uhusiano wenu na jinsi unaamini kwamba mnaweza kuvuka changamoto hii pamoja.

1️⃣2️⃣ Kuendelea kuelimisha: Mazungumzo haya hayapaswi kuwa ya mara moja tu. Kuendelea kuelimisha mpenzi wako kuhusu umuhimu wa kusubiri hadi ndoa na kuwa na uhusiano mzuri. Wasiliana mara kwa mara na ujulishe mpenzi wako habari na taarifa mpya kuhusu suala hili.

1️⃣3️⃣ Kuwa msaada: Weka wazi kwamba uko tayari kusaidia mpenzi wako kudumisha azma ya kusubiri hadi ndoa. Onyesha kuwa unaweza kuwa msaada katika kujenga uhusiano imara na kuimarisha maadili yenu pamoja.

1️⃣4️⃣ Kuwa mfano mzuri: Ni muhimu kuwa mfano mzuri kwa mpenzi wako katika suala la kusubiri hadi ndoa. Thibitisha kupitia matendo yako kwamba unazingatia maadili haya. Hii itamsaidia mpenzi wako kuona umuhimu na uwezekano wa kusubiri hadi ndoa.

1️⃣5️⃣ Kuonyesha upendo na kujali: Mwishowe, hakikisha kuonyesha upendo na kujali mpenzi wako katika kila hatua ya mazungumzo haya. Mpe moyo na uhakikishe kuwa unamsaidia kujenga ufahamu mzuri kuhusu umuhimu wa kusubiri hadi ndoa. Kuwa tayari kumsikiliza na kuonyesha uelewa hata kama mnamaliza mazungumzo haya bila kukubaliana.

Kwa kuhitimisha, ni muhimu sana kujenga mazungumzo ya wazi na mpenzi wako kuhusu ngono. Kwa kuzingatia maadili yetu ya Kiafrika na kusubiri hadi ndoa, tunajenga uhusiano imara, afya, na wa kudumu. Kumbuka, kusubiri hadi ndoa na kuwa safi ni uamuzi mzuri ambao utakuletea baraka na furaha katika maisha yako ya uhusiano. Je, una mtazamo gani kuhusu suala hili muhimu? Jiunge nasi kwenye mazungumzo na

Mboni katika macho ya Albino haina pigimenti ya rangi. Kwa
hiyo, ni rahisi macho yao kuathiriwa na mwanga. Kwani mboni
ndiyo inayolinda jicho la ndani lisipatwe na mwanga mkali.
Vilevile kama mboni inavyolinda jicho dhidi ya mionzi ya jua,
inakuwa vigumu kuona kwa usahihi utofauti katika picha. Kwa
hiyo uwezo wa kuona unatiwa mawingu mawingu. Hivyo basi, ni
muhimu sana kukwepa inavyowezekana mionzi ya jua na kulinda
macho kwa kuvaa miwani ya jua.

Albino mara
nyingi hawaoni
vizuri, na hii
i n a t o f a u t i a n a
k w a m m o j a
hadi mwingine.
Inawezekana ni
kutoona mbali,
kutoona karibu au kuona mawingumawingu (ukungu).
Matatizo haya hutofautiana katika Albino. Ukweli ni kuwa
Albino anaweza kushiriki katika michezo mbalimbali, baadhi
wanaweza kuendesha magari na wengi wanaweza kusoma
maandishi ya kawaida.

Kutoka damu (hedhi) kwa mara ya kwanza kunaitwa kuvunja ungo na hii ni dalili ya mtoto wa kike kuingia utu uzima,0 yaani kuwa mwanamke. Wasichana wanavunja ungo kati ya umri wa miaka 8 na umri wa miaka 18. Lakini, kuvunja ungo haina maana kwamba unahitaji kuanza kujamii ana. Kwa sababu ukijamii ana kuna hatari ya kupata mimba!

Mwanzoni siku za hedhi zinaweza kuwa na mabadiliko sana. Ni baada ya muda ndipo msichana anaanza kwenda mwezini mara moja kila mwezi. Kwa wanawake wengi ni kila baada ya siku 28, hata hivyo, wengine huweza kupata hedhi chini au zaidi ya siku hizo. Idadi ya siku katika mzunguko wa hedhi ni siku 21 hadi 35.Ukitaka kuelewa kabisa maana ya kutoka damu za mwezi, lazima nieleze kuhusu mzunguko wa hedhi. Siku ya kwanza ya damu huhesabiwa kama siku ya kwanza ya mzunguko. Baada ya damu kutoka, yai moja linaanza kukua ndani ya kokwa.

Na vilevile utando ndani ya mfuko wa uzazi huanza kujengeka ili ukaribishe mimba. Kati ya siku 11 au 14 yai hupevuka ndani ya kokwa na halafu husafiri kwenye mirija ya kupitishia mayai hadi kwenye mfuko wa uzazi. Mwanamke anapata mimba kama yai likirutubishwa na mbegu ya kiume ndani ya mirija ya kupitisha mayai, i ina maana, kwamba atakuwa amejamii ana kipindi cha siku chache kabla ya yai kupevuka au siku yai linapopevuka. Kama yai halikurutubishwa, basi hufa na hutangulia kutoka kama ute, pia utando kwenye mfuko wa uzazi na kuta za uzazi hubomoka na kutoka kama damu. Hii ndiyo hedhi yenyewe.

Endapo msichana amejamiiana na mvulana na yai likarutubushwa, hataona hedhi na aelewe kwamba kuna uwezekano kwamba mimba imetungwa.

Mzunguko wa hedhi kwa baadhi ya wasichana hauna mpangilio mwanzoni, hivyo endapo hupati hedhi inayolingana kila mwezi usijali.

Katika hali ya kawaida usipopata hedhi na hukujamiiana na mvulana, basi inawezekana ni mabadiliko tu ya mwili. Hali hii ikiendelea au ukiwa na wasiwasi unashauriwa kumuona mtaalamu wa afya

Nifanyeje Kukabiliana na Hisia za Kubaguliwa Kuhusiana na Ngono? 🌟

Habari rafiki! Leo tutajadili jambo muhimu sana kuhusu hisia za kubaguliwa kuhusiana na ngono. Najua huu ni mada nyeti, lakini ni muhimu kuzungumzia ili tuweze kukusaidia kukabiliana na hisia hizi na kuishi maisha yenye furaha na amani. Hivyo, hebu tuanze! 😊

1. Tambua thamani yako ya kipekee. Jua kwamba wewe ni wa thamani na una talanta zako na sifa nzuri. Usikubali hisia za kubaguliwa kukupunguzie thamani yako.

2. Jifunze kuwa na uhakika wa kujiamini. Jiamini na kuthamini nafsi yako. Ukijiamini, itakuwa ngumu sana kwa watu kubagua au kukuumiza kwa maneno yao.

3. Tafuta msaada wa watu wanaokuthamini. Jenga uhusiano na marafiki ambao wanakujali na kukuheshimu. Hawa ndio watu watakaoendelea kukusaidia kukabiliana na hisia za kubaguliwa.

4. Elewa kwamba hisia za kubaguliwa si wewe pekee unazokabiliana nazo. Kila mtu anaweza kukumbana na hisia hizi kwa njia tofauti. Kwa mfano, rafiki yako anaweza kukubaliwa na wengine kwa sura yake tu, lakini wewe unathaminiwa sana kwa uwezo wako wa kusoma na kuandika.

5. Tafakari kuhusu nguvu zako na mafanikio yako. Fikiria mara kwa mara juu ya mafanikio yako na mambo uliyoweza kufanya. Hii itakusaidia kujenga hisia za kujiamini na kukabiliana na hisia za kubaguliwa.

6. Jiwekee malengo na fanya kazi kwa bidii kuyafikia. Kuwa na malengo na kufanya kazi kuelekea kuyafikia kutakusaidia kuweka nguvu zako kwenye vitu vinavyokufanya ujisikie vizuri.

7. Ongea na watu wazima unaowaamini kuhusu hisia zako. Wazazi, walezi au wakubwa wa familia wanaweza kuwa msaada mkubwa. Wao wanaweza kukuelekeza na kukupa ushauri wa thamani.

8. Jiunge na shughuli au klabu ambayo inakufurahisha. Kwa kufanya hivyo, utaweza kukutana na watu wengine ambao wanashiriki maslahi na vipaji kama vyako. Hii itakusaidia kujenga jamii ya watu wanaokuthamini.

9. Jifunze kujieleza kwa njia nzuri. Kuelezea hisia zako kwa njia ya heshima na upendo inaweza kusaidia kuondoa hisia za kubaguliwa. Kumbuka, sisi sote tunastahili kuheshimiwa na kupendwa.

10. Zingatia afya yako. Kula vizuri, lala vya kutosha na fanya mazoezi. Kuwa na afya njema kutakupa nguvu na uwezo wa kukabiliana na hisia za kubaguliwa.

11. Jitambulishe na dini yako, imani na maadili ya Kiafrika. Dini na maadili ya Kiafrika yanaweza kukupa mwongozo na nguvu ya kujiamini na kukabiliana na hisia za kubaguliwa.

12. Tenga muda wa kujifunza na kufanya vitu unavyopenda. Kujenga ujuzi na kufanya vitu unavyopenda kutakupa furaha na kujiamini. Kwa mfano, unaweza kujifunza kupika, kucheza muziki, au kujiunga na klabu ya vitabu.

13. Jifunze kuwa na mtazamo chanya na kutafuta furaha katika mambo ya kila siku. Kukumbuka kufurahia vitu vidogo katika maisha kunaweza kukusaidia kukabiliana na hisia za kubaguliwa.

14. Jiunge na vikundi au mashirika yanayoshughulikia masuala ya kijamii. Kujitolea kwenye jamii yako kutakupa fursa ya kujenga uhusiano na watu wengine na kujisikia kuwa na mchango.

15. Muhimu zaidi, kumbuka kwamba ngono ni jambo takatifu ambalo linafaa tu katika ndoa. Kujiweka safi na kuwa na uhusiano wa kimapenzi baada ya ndoa ni njia bora ya kuishi maisha yenye furaha na amani.

Natumai vidokezo hivi vitakusaidia kukabiliana na hisia za kubaguliwa kuhusiana na ngono. Je, una maoni au maswali yoyote? Tungependa kusikia kutoka kwako! Tuandikie katika sehemu ya maoni hapa chini. Kumbuka, unastahili upendo na kuthaminiwa! 🌸🌈

Katika baadhi za jamii viungo vya uzazi vya nje vya msichana,
yaani kisimi au sehemu ya ndani na nje ya mashavu ya uke
yanakatwa na kuondolewa kabisa. Huu ndiyo ukeketaji au
kutahiriwa kwa mwanamke.
Wakati mwingine uekeketaji hufanyika katika umri wa miezi ya
mwanzo ya maisha ya mtoto wa kike. Mara kwa mara kutahiriwa
kwa wanawake hufanyika wakati msichana anapofikia utu uzima
au kuadhimisha na kuvuka kutoka utoto kuingia utu uzima.
Mara nyingine ukeketaji ni sehemu ya unyago na kuadhimia kwa
msichana kujifunza jinsi ya kuwa mtu mzima.
Kuna aina mbalimbali za ukeketaji:
1 Sehemu ya ngozi inayofunika kisimi huwa inaondolewa.
Mara nyingine kisimi au eneo lake hukatwa pia. Watu
wengi huita aina hii sunna.
2 Kisimi pamoja na sehemu za mashavu ya ndani
hutolewa.
3 Sehemu yote au baadhi ya viungo vya nje hutolewa na
uke hufungwa kwa kushona. Hii huacha sehemu ndogo
ya tundu ambapo mkojo na damu ya mwezi (hedhi)
hupita. Aina hii huitwa mfyato (Infibulation).
4 Aina yeyote ya kuchezea kwa lengo la kuharibu
sehemu yoyote ya viungo vya nje kama vile kutia vitu
vyenye madhara kwenye uke, kurefusha mashavu au
kisimi kwa kuvivuta au kutoboatoboa.

Mapenzi ya kweli hayabagui dini, kabila wala rangi. Kwa
kawaida, mapenzi ni matokeo ya hisia za mvuto. Kwa maana
hiyo, inawezekana kweli wanaume hawa wamevutiwa na hawa
wanawake enye ualbino. Ni muhimu pia kuwa na uhakika kuwa
anayesema anakupenda, anasema ukweli na zaidi anathamini
penzi lako unalomwonyesha. Pia katika jamii kuna imani kuwa
karibu na Albino kunaongeza bahati ya kutajirika.

Nifanyeje Kujikinga na Maambukizi ya Magonjwa ya Zinaa (STIs)?

Jambo wapenzi wa vijana! Leo tutazungumzia jambo muhimu sana katika maisha yetu ya ujana – jinsi ya kujikinga na maambukizi ya magonjwa ya zinaa. Hili ni suala linalohitaji umakini mkubwa na uamuzi thabiti ili kuhakikisha tunakuwa salama na tunaendelea kuwa na afya njema. Basi hebu tuanze safari hii ya kujifunza na kuelimishana, tayari? ✨

1. Kwanza kabisa, njia bora na rahisi kabisa ya kujikinga na magonjwa ya zinaa ni kuzingatia usafi wa mwili. Osha sehemu za siri kila siku na maji safi na sabuni ya ph-neutra, hii itasaidia kuondoa bakteria na kuzuia maambukizi. 🚿

2. Kutumia kondomu ni njia nyingine muhimu ya kujikinga na magonjwa ya zinaa. Wakati wa kujamiiana, hakikisha unatumia kondomu vizuri na kwa usahihi. Kondomu inaweza kuzuia maambukizi mengi ya magonjwa ya zinaa kama vile kisonono na UKIMWI. 🌈

3. Epuka kushiriki ngono zembe au ngono mbalimbali na washirika wengi. Kadri unavyoshiriki ngono na washirika wengi, ndivyo unavyojiongezea hatari ya kuambukizwa magonjwa ya zinaa. Kufanya uamuzi wa kubaki mwaminifu kwa mwenzi wako au kusubiri hadi ndoa ni njia nzuri ya kujilinda. 💑

4. Hakikisha unafanya vipimo vya mara kwa mara ili kugundua mapema ikiwa una maambukizi ya magonjwa ya zinaa. Vipimo hivi ni muhimu sana kwa sababu wakati mwingine hatujui kama tuna maambukizi hadi pale tutakapofanya vipimo. Kumbuka, kugundua mapema kunaweza kuokoa maisha yako. 🏥

5. Pia, ni muhimu sana kuwa na mazungumzo wazi na washirika wako juu ya historia yako ya ngono. Kuwa na uaminifu katika mahusiano yako ni jambo la muhimu sana. Kwa kuwa na mazungumzo haya, unaweza kujua hatari zaidi na kuchukua hatua stahiki za kujikinga. 💬

6. Kujifunza juu ya magonjwa ya zinaa ni sehemu muhimu ya kujilinda na maambukizi. Jiwekee muda wa kujisomea na kujifunza habari sahihi kuhusu magonjwa haya. Unaweza kusoma vitabu, kutembelea tovuti za afya au kuongea na wataalamu wa afya. Elimu ni nguvu! 📚

7. Kumbuka kuwa magonjwa ya zinaa yanaweza kuambukizwa pia kupitia njia nyingine kama vile kugusana na viowevu vya mwili, kugawana vitu kama sindano, na hata wakati wa kujifungua. Hivyo, ni muhimu kukaa macho na kuepuka hatari hizi. ⚠️

8. Tafuta msaada na ushauri kutoka kwa wataalamu wa afya. Wana ujuzi na uzoefu wa kutoa ushauri unaofaa kulingana na hali yako. Usione aibu kuwauliza maswali na kuomba msaada, afya yako ni muhimu sana. 🏥

9. Kama vijana, tunakabiliana na shinikizo nyingi za kimapenzi kutoka kwa marafiki, vyombo vya habari na hata mitandao ya kijamii. Ni muhimu sana kuwa na uhuru wa kusema "hapana" wakati hatujajisikia tayari kwa uhusiano wa kingono. Tumieni uhuru huu kwa busara na uzingatie maadili yetu ya Kiafrika. 🚫

10. Pia, kumbuka kuwa hata kama umepata maambukizi ya magonjwa ya zinaa, bado kuna matumaini ya kupata tiba na kuishi maisha ya afya. Kupata matibabu mapema na kufuata ushauri wa daktari ni hatua muhimu katika kupona. Kila siku ni siku nzuri ya kuanza upya! 💪

11. Je, umewahi kusikia juu ya kauli mbiu "abstain ni bora"? Kutokuwa na ngono kabla ya ndoa ni njia rahisi na salama kabisa ya kuzuia maambukizi ya magonjwa ya zinaa. Hii inahitaji ujasiri na uamuzi imara, lakini faida zake ni kubwa zaidi ya hatari. Jiulize, je, ngono kabla ya ndoa ni jambo muhimu kweli katika maisha yako? 💍

12. Tafuta njia mbadala za kujifurahisha na kujifunza kuhusu maisha. Kuna mengi ya kufanya na kujaribu, kama kusoma vitabu, kucheza michezo, kusafiri au kujitolea kwa jamii. Fanya mambo ambayo yatakujenga na kukufanya uhisi furaha na kamili bila kujiingiza katika hatari zisizohitajika. 🌍

13. Je, ungependa kushiriki mawazo yako na ushauri na sisi? Je, umewahi kupata changamoto katika suala hili na jinsi ulivyowashinda? Tuko hapa kusikiliza na kusaidia. Tukutane katika sehemu ya maoni na tuweze kuendelea kuelimishana. 📝

14. Hatimaye, ningependa kukuhimiza kubaki safi kabla ya ndoa. Kujiweka safi ni zawadi bora ambayo unaweza kumpa mwenzi wako wa baadaye. Kujisikia uhuru na kuwa na amani ya akili juu ya maamuzi yako ni zawadi ambayo italeta furaha katika maisha yako ya ndoa. 💖

15. Kwa hiyo, wapenzi vijana, tunaweza kujilinda na maambukizi ya magonjwa ya zinaa. Kwa kufuata njia hizi rahisi na kujenga tabia nzuri, tunaweza kufurahia maisha yenye afya na furaha. Kumbuka, umri mdogo si kisingizio cha kujihatarisha na hatari. Tufanye maamuzi sahihi na tuishi maisha yenye furaha na afya! 😊

Nani na lini unaoa ni maamuzi yako binafsi wewe mwenyewe,
hata kama rafiki na wazazi wanakushauri juu ya jambo hilo.
Kumlazimisha mtoto kuoa au kuolewa ni kumchukulia mtu uhuru
wa anavyopenda kuishi. Haki ya kuchagua kuoa, ama kuolewa
au kuanzisha familia yako huwa imegeukwa. Haki hii ni sehemu
ya makubaliano ya kimataifa na sehemu ya programu na hatua
ya Umoja wa Mataifa tangu mkutano wa Cairo 1994. Sheria
ya ndoa, Tanzania13 inasisitiza kwamba hakuna ndoa halali,
isipokuwa ipate ridhaa na iwe ya uhuru na hiari kutoka pande
zote za wanaokusudia kuoana. Ndoa yoyote ambapo pande
zimehusika hazikubaliani ndoa hiyo si halali.

Wakati mtoto amelazimishwa kuingia katika maisha ya ndoa bado
hayupo tayari na ndoa hiyo itakuwa inavunja haki za msichana
kama haki ya elimu.14 Msichana ana haki kupata elimu, msichana
ana haki kupata elimu. Haki ya kuoa inakamilika kwa msichana
kuwa na umri sahihi, naye kuwafanya maamuzi/uchaguzi wake
mwenyewe, kuanzisha familia. Kwa hiyo inaingilia kuvunja haki
ya msingi ya mtoto ya kumtoa shule kabla ya kumaliza elimu ya
msingi, ambayo ni shuruti kwa watoto wote, hapa Tanzania.

Siku salama ni siku ambazo hakuna yai ambalo lipo tayari kwa kurutubishwa. Iwapo mwanamke atajamii ana katika siku salama tu, yaani wakati ambapo hakuna yai lililo tayari kurutubishwa, anaweza asipate mimba. Hata hivyo, i inatakiwa ajue kwa uhakika lini yai linakuwa tayari kurutubishwa.
Kwa vile wasichana wengi mzunguko wa siku zao hubadilika kila wakati, ni vigumu kujua kama kuna yai ambalo lipo tayari kwa kurutubishwa. Mzunguko na siku za hedhi za msichana unaweza kuathirika na mfadhaiko, huzuni, maradhi, safari au mabadiliko mengine katika maisha ya msichana. Hata kama msichana atakuwa na mzunguko ambao haubadilikibadiliki anaweza kupata mabadiliko ya ghafla katika kipindi fulani.
Kwa hiyo, kuhesabu siku salama siyo njia salama ya kuepuka kupata mimba. Kwa upande wa wasichana hakuna siku salama kutopata mimba, kwa sababu mzunguko wa siku zao za hedhi unabadilika badilika hata zaidi kuliko ule wa wanawake watu wazima!

Iwapo mtu amelazimishwa
kuingia katika hali ya ndoa
(kuoa/kuolewa) na msichana/
mvulana ambaye hampendi,
hatua ya kwanza ni kukataa
ndoa hiyo na kuonyesha wazi
wazi. Jadiliana suala hili na
wazazi wako. Waeleze kwa
heshima kwa nini hukubaliani
na ndoa hiyo.

Kwa kawaida wazazi wanape-nda mambo mema kwa watoto wao.
Kwa hiyo kuwepo na uhusiano mzuri kati ya wazazi na watoto
kunaweza kukapangilia mambo yakaenda vizuri.
Iwapo jaribio la kuzungumza na wazazi wako halikufaulu,
unaweza ukazungumza na mtu mwingine unayemwamini ambaye
atakubali kuzungumza na wazazi wako. Kumbuka kwamba iwapo
bado unalazimishwa kufunga ndoa, unaweza kutoa taarifa polisi
kwa kuwa sheria ya Tanzania hairuhusu kulazimisha ndoa.

Uwezekano wa kuambukizwa na Virusi vya UKIMWI na UKIMWI ukijamii ana na mtu mwenye virusi vya UKIMWI bila kutumia kondomu ni mkubwa.
Mpaka leo, kondomu ni njia pekee ya kuzuia kuambukizwaVirusi vya UKIMWI na UKIMWI wakati wa kujamii ana. Kama kondomu i inatumiwa i ipasavyo na kila unapojamii ana na mtu mwenye virusi vya UKIMWI, uwezekano wa kuambukizwa ni mdogo sana. Kutumia kondomu ipasavyo i i ina maana kutumia kondomu mpya, kuivaa vizuri uumeni na kuitoa kabla ya uume kulegea.

Ukishatambua kwamba una mimba kuna mambo mbalimbali tofauti ya kufanya. Kwanza kabisa mweleze mwenzi wako na mshauriane hatua zipi mchukue. Pia, kwa msichana mdogo lazima uwaeleze wazazi wako. Siyo rahisi kuwaambia wazazi, kwa sababu hawatafurahi kuhusu ujumbe huu. Lakini uhusiano mzuri na wazazi unaweza kuwasaidia sana katika kulea mimba na baadaye mtoto.
Kwa upande wa kiafya ni muhimu sana kuanza kuhudhuria kliniki au hospitali mapema, yaani kabla ya mimba kufikisha miezi mitatu. Hii huwawezesha wataalamu kukupima na kukupa ufafanuzi kuhusu afya yako na maendeleo ya mimba. Vilevile wanaweza kugundua matatizo kama yatakuwepo na kukutibu mapema. Kwa usalama wako na usalama wa mtoto hakikisha kuyafuata maelekezo ya wataalamu kila mara.
Wasichana au wanawake wengine wanafikiria kutoa mimba mara tu wanapokuta wamepata mimba bila ya kupangilia. Kutoa mimba ni jambo la hatari sana na linaweza kuleta madhara kiafya kwa mwanamke, na hasa utoaji mimba unaofanywa na mtu ambaye hakusomea na pia katika mazingira yasio safi.

Pombe huingia kwenye damu na kuzunguka mwili mzima pamoja
na kwenye ubongo wako. Ina madhara kwa viungo vya mwili
wako na ubongo wako na hivyo huathiri tabia na hisia zako.

Unywaji wa pombe kupita kiasi unaweza kuathiri viungo vingi
kwa mfano, ini ambalo ndilo huathirika zaidi. Ini hilo linafanya
kazi ya kufyonza kilevi katika mwili wako. Kama ukinywa zaidi
utaathiri ini kiasi kwamba halitaweza kufanya kazi kikamilifu au
litashindwa kabisa hatimaye utakufa. Kilevi kingi husababisha
kansa ya ini na tumbo.

Hatari kubwa siku hizi ni kupata na kusambaza virusi vya
UKIMWI. Mlevi mara nyingi huwa mzembe na husahau kinga
muhimu kama vile kutumia kondomu wakati wa kufanya mapenzi.
Anaweza pia kufanya mapenzi na watu ambao hafahamu afya
zao, kama ni wagonjwa au la. Zaidi ya hayo mlevi mara nyingi
huwa dhaifu, hivyo ni rahisi kushambuliwa na magonjwa
mbalimbali pamoja na VVU.

Pombe inaathiri pia uwezo wa kufanya tendo la ndoa. Huwa ni
vigumu kwa uume kusimama. Pia huathiri ubongo hasa sehemu
zile zinazomiliki ufahamu na mihemko.

Kwanza unaweza kujisikia mchangamfu na huru, lakini mara
tu unaanza kujisikia taabu na kushindwa kutembea vizuri.
Utakuwa na matatizo ya kutoona vizuri na matatizo ya kutoa
uamuzi sahihi. Watu huanza kuwa na vijitabia vya ajabu na
vipya baada ya kulewa. Kugombana na watu wengine na kufanya
mambo yasiyokubalika kama vile kujikojolea mbele za watu.
Kama utaendelea kunywa kuna uwezekano mkubwa wa kupata
madhara. Kila dhara huharibu mamilioni ya seli za ubongo wa
binadamu.

Kwanza hutakuwa na kumbukumbu ya nini kimetokea, lakini
unaweza pia kupoteza kabisa kumbukumbu zako. Kama ukinywa
pombe kupita kiasi kwa muda mrefu unaweza kupungukiwa
akili na mwisho kuharibu kabisa akili. Pombe pia ni dawa ya
kulevya kwani huweza kukutawala. Watu waliotawaliwa na
pombe, hutumia pesa nyingi na muda mwingi kwenye pombe,
hali ambayo inaweza kuwa ni mzigo mzito kwa familia na jamii,
na pindi mtu anapotawaliwa, ni vigumu kunywa kidogo au kuacha
kabisa. Kama mtu atajaribu kuacha, hupata matatizo kama
kutetemeka, mapigo ya moyo kuongezeka, kutokwa na jasho
jingi, na kukosa usingizi wakati wa usiku. Hali hiyo husababisha
maumivu na ni hatari kwa watu ambao wametawaliwa na pombe.