Watu wengi katika jamii hawana uelewa unaotosheleza kuhusu
ulemavu wa ngozi na ulemavu wa macho wa Albino.
Hii ndiyo sababu mara nyingi jamii inawatenga ikiamini kuwa
inawalinda ili wasipatwe na madhara ya ziada. Wanaweza
vilevile kuwatenga hata kwa kuwazuia kufanya kazi ambazo
wanazimudu bila sababu za msingi au bila kusikiliza maoni yao.
Watu wanapaswa kuzingatia mapungufu walio nayo Albino na
kuwapa kazi kwa kuzingatia uwezo walionao. Kwa mfano kufanya
kazi katika jua kwa muda mrefu ni jambo lisilofaa au kumtaka
Albino asome kwa muda mrefu inaweza kumshinda. Ni muhimu
pia kwa mtu anayeishi na ualbino kujielewa, kujitambua na

kukubaliana na hali hii kwa kuchagua kazi ambazo zitaendana
na mapungufu hayo au kukabiliana na hali yenyewe.

Katika miezi sita ya mwanzo baada ya kujifungua, mwanamke anayenyonyesha mtoto anapata kinga ya mimba kwa asilimia kubwa. Lakini i i inabidi mama anyonyeshe mtoto kwa kipindi kirefu (muda wote mtoto awe ananyonya maziwa ya mama tu na anyonye kila anapohitaji) na vilevile mama awe hajaanza kupata hedhi yake. Kama mama ameanza kupata hedhi yake au kama anampa mtoto chakula kingine, anaweza kupata mimba tena. Kwa hivyo, anashauriwa kutumia njia za kupanga uzazi i i ili kuzuia mimba za mfululizo.

Hapana, mbegu za kiume haziwezi kupita kwenye kondomu. Kondomu zimetengenezwa ili kuzuia mbegu za kiume kufikia ukeni wakati wa kujamiiana. Kwa sababu shahawa haziwezi kupita kwenye kondomu, kondomu ni njia nzuri ya kuzuia mimba pamoja na maambukizi ya magonjwa ya zinaa pamoja na maambukizi ya virusi vya UKIMWI.

Watu wengine wanasema kwamba kuna mashimo madogo kwenye kondomu yanayorahisisha mbegu pamoja na vijidudu vya magonjwa ya zinaa kupita. Huu ni uongo. Ukitaka kuwa na uhakika kwamba kondomu mpya haina mashimo, chukua kondomu moja na ijaze maji ya kawaida. Utaona kwamba maji hayapiti kwenye kondomu kabisa. Baada ya kujaribisha itupe kondomu ndani ya choo cha shimo au ichome moto, lakini usiitumie wakati wa kujamiiana

Hata kama utafanya kila kitu usibakwe bado inaweza ikatokea.
Ubakaji na unyanyasaji wa ujinsia unaweza kutokea kwa kila mtu.
Hata hivyo kuna baadhi ya vitu ambavyo vinaweza kupunguza
hatari ya kubakwa.
Jizuie usiwe peke yako kwenye giza, kutembea peke yako
katika misitu au sehemu ambazo zina watu wachache, kuchota
maji sehemu ya mbali. Hakikisha kuwa kuna watu karibuni wa
kukusaidia iwapo kuna hatari. Pia jihadhari na watu walevi na
sehemu ya kunywea pombe maana watu walevi wanaweza wakawa
hatari. Iwapo umelazimika kufanya kazi katika mazingira
ya hatari, jaribu kujadili tatizo hili na wazazi wako au mtu
unayemwamini na muulize huyu mwanamume au mwanamke
azungumze na wazazi wako.
Usikubali zawadi au upendeleo, kama unafikiri unapewa wewe
kwa kubadilishana na ngono. Kama unajisikia unatishwa jaribu
kukimbia na piga kelele kwa kutafuta msaada mara moja.
Utafiti umeonyesha kuwa wasichana au wanawake ambao kwa
ushupavu wanasema hapana na ambao wanathubutu kupiga
kelele na kuvutia hisia za wengine wakati wanaposhambuliwa
wana hatari kidogo ya kubakwa. Unapokuwa unajitetea kwa
uhakika unapoanza unachopenda na usichopenda, ni sehemu
muhimu ya kujilinda.

Magonjwa mengi ya zinaa yana dawa za kutibu, kwa mfano: kisonono, kaswende, klamdia, kankroidi au utando mweupe. Lakini hata hivyo ni lazima upate matibabu mapema. Ukisubiri muda mrefu bila ya kutibiwa, inawezekana kwamba via vya uzazi vikapata madhara ya kudumu, kwa mfano, kuziba kwa mirija ya kupitisha mayai.

Ni muhimu sana kwenda kupimwa mapema, wewe pamoja na mpenzi wako. Kwa sababu ukitibiwa peke yako, wakati mpenzi wako bado anaumwa, atakuambukiza tena mara tu ukijamiiana naye.
Magonjwa mengi ya zinaa yanatibika na kupona kabisa

Je, ni vipi naweza kupata msaada au elimu kuhusu ngono? 🤔📚

Wewe kama kijana mzuri na mwenye maadili mema, ni muhimu kuelewa na kupata elimu sahihi kuhusu ngono. Kuwa na ufahamu mzuri kuhusu masuala haya kutakusaidia kufanya maamuzi sahihi na kuwa na maisha yenye afya na furaha. Hapa kuna njia mbalimbali ambazo unaweza kutumia kupata msaada au elimu kuhusu ngono.👇

1️⃣ Tembelea vituo vya afya: Vituo vya afya ni mahali pazuri pa kuanzia katika kutafuta msaada na elimu kuhusu masuala ya ngono. Huko utaweza kukutana na wataalamu wa afya waliohitimu ambao watakusaidia kuelewa mabadiliko ya mwili wako na masuala ya afya ya uzazi. Pia, utapata taarifa kuhusu njia za kujikinga na magonjwa ya zinaa na mimba zisizotarajiwa.🏥💊

2️⃣ Waulize wazazi au walezi wako: Wazazi au walezi wako ni rasilimali muhimu sana katika kupata msaada na elimu kuhusu ngono. Ingawa inaweza kuwa jambo gumu kuzungumzia, jaribu kuwa na mazungumzo ya wazi na wao. Waulize maswali yako na wasiwasi wako kuhusu ngono, na utapata mwongozo na ushauri unaofaa kutoka kwao.👨‍👩‍👧‍👦💬

3️⃣ Tumia vyanzo vya habari na elimu mtandaoni: Leo hii, mtandao umejaa vyanzo vingi vya elimu kuhusu ngono. Hapa unaweza kutafuta makala, video au blogu za wataalamu wa afya ambazo zitakusaidia kupata taarifa sahihi. Hakikisha unatumia vyanzo vinavyoaminika ili kuepuka kupata taarifa potofu.🌐📖

4️⃣ Jiunge na vikundi au mashirika ya vijana: Kuna vikundi na mashirika mengi ambayo yanawapa vijana msaada na elimu kuhusu masuala ya ngono. Jiunge na vikundi kama hivyo katika jamii yako au shuleni kwako, na utaweza kushiriki katika mijadala na mafunzo yanayokupa ufahamu sahihi. Pia, utaweza kugundua kuwa wewe si pekee yako na utaweza kushirikiana na vijana wengine katika kusaidiana.👥🗣️

5️⃣ Soma vitabu na machapisho ya elimu ya ngono: Kuna vitabu vingi na machapisho ya elimu ya ngono ambayo yanaweza kukusaidia kuelewa na kupata msaada kuhusu masuala haya. Vitabu kama "Miili Yetu, Vyombo Vyetu" na "Ngono Salama" ni mifano ya vitabu ambavyo vinajibu maswali mengi ambayo vijana hupata kuhusu ngono.📚📖

Ni muhimu kukumbuka kuwa elimu ya ngono haina lengo la kuchochea ngono kabla ya ndoa, bali inalenga kukuwezesha kufanya maamuzi sahihi na kuwa na maisha yenye afya. Kwa mfano, unaweza kujifunza jinsi ya kujikinga na magonjwa ya zinaa kwa kutumia mipira ya kondomu au kuchukua hatua za kuzuia mimba zisizotarajiwa kama vile kutumia njia za kisasa za uzazi wa mpango.💪🩺

Kwa kumalizia, ni jambo la busara na la maadili kuwa na elimu sahihi kuhusu ngono ili kufanya maamuzi sahihi katika maisha yako. Usione aibu kuuliza maswali na kutafuta msaada. Kumbuka pia kuwa ni muhimu kujenga uhusiano mzuri na waaminifu na mwenzi wako na kuweka thamani katika ndoa na familia.💑💒

Je, una maoni gani kuhusu elimu ya ngono? Je, umewahi kutafuta msaada au elimu kuhusu ngono? Tungependa kusikia kutoka kwako!🗣️💭

Wakati mwingine ni vigumu kusema hapana ukiwa na
maana ya hapana. Jaribu kuwa mpole na usiwe mgomvi.
Jaribu kueleza sababu zako kwa upole na uwaeleze rafiki zako kile unachokijua na nini unachofanya. Hivyo utapata heshima kutoka kwa wanarika wenzako na rafiki zako. Kama vijana wenzako watakushawishi utumie dawa za kulevya wakati wewe hutaki, wanaweza kuwa marafiki wabaya. Kumbuka kwamba rafiki ni mtu ambaye anajali, analinda na kuthamini maisha ya rafiki yake. Kwa maana hiyo, kwa nini mtu anayekushawishi kwa makusudi kufanya kitu chenye madhara kwa afya yako awe rafiki wa kweli?!

Jinsi ya Kutambua Ishara za Kuwa Tayari kwa Ngono 😊

Karibu kijana, leo tutaongelea jambo muhimu sana katika maisha yetu ya ujana. Tunazungumzia jinsi ya kutambua ishara za kuwa tayari kwa ngono. Ni muhimu kuelewa kuwa katika tamaduni zetu za Kiafrika, kujiheshimu na kudumisha maadili mema ni jambo la msingi. Hivyo basi, tuendelee na mada yetu kwa kutumia ishara kumi na tano za kuwa tayari kwa ngono. 🚦

1. Kukosa utulivu: Unapohisi mtu akikosa utulivu na kuwa na tamaa kubwa ya kufanya ngono, hii ni ishara ya wazi kuwa tayari kwa ngono.

2. Kulegea: Mtu anapokuwa mlegevu na kufikiria sana mambo ya ngono, hii ni ishara kuwa tayari kwa ngono.

3. Mawazo mchanganyiko: Kuwa na mawazo mchanganyiko kuhusu ngono, kama vile kufikiria mara kwa mara juu ya ngono, inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

4. Kukosa usingizi: Mtu anapokuwa na wakati mgumu kufurahia usingizi, na badala yake akifikiria mambo ya ngono, hii inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

5. Kujiona wakubwa: Mara nyingi, vijana ambao wanaanza kuhisi kuwa tayari kwa ngono huanza kujiona wakubwa na kuamini kuwa wanaweza kufanya maamuzi kwa uhuru. Hii ni ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

6. Kuongezeka kwa hamu ya kimapenzi: Mtu anapohisi hamu kubwa ya kufanya mapenzi na mtu mwingine, hii inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

7. Kubadilika kwa tabia: Mtu anapobadilika na kuwa na tabia za kujaribu kufanya vitendo vya kimapenzi, hii inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

8. Kuanza kujiingiza katika majaribio ya ngono: Vijana ambao wameanza kuwa tayari kwa ngono huwa na hamu ya kujaribu vitendo vya ngono na wanaweza kuanza kujiingiza katika majaribio haya.

9. Kubadilika katika mavazi: Mabadiliko ya ghafla katika mavazi, kama kuvalia nguo fupi na zinazoonyesha sehemu kubwa ya mwili, inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

10. Kuwa na rafiki wa karibu wa jinsia tofauti: Mara nyingi, vijana ambao wameanza kuwa tayari kwa ngono huwa na rafiki wa karibu wa jinsia tofauti ambao wanakaribiana sana.

11. Kuwa na mazungumzo ya ngono: Mtu anapokuwa na mazungumzo mengi kuhusu ngono na marafiki, inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

12. Kujiangalia kwa undani: Mtu anapojishughulisha sana na kujiangalia, kujaribu kumvutia mtu mwingine kimapenzi, hii ni ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

13. Kuwa na hisia za kimapenzi: Mtu anapoanza kuwa na hisia za kimapenzi kwa mtu mwingine, hii inaweza kuwa ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

14. Kukosa subira: Mtu anapokosa subira na kuwa na hamu kubwa ya kufanya ngono bila kujali mazingira au hali, hii ni ishara ya kuwa tayari kwa ngono.

15. Kukosa kujizuia: Mtu anaposhindwa kujizuia na kufanya vitendo vya ngono, hii inathibitisha kuwa tayari kwa ngono.

Mara nyingi, vijana huvutiwa na tamaduni za ulimwengu wa Magharibi ambapo ngono ni jambo la kawaida kabisa. Hata hivyo, ni muhimu kukumbuka kuwa tamaduni zetu za Kiafrika zinaangalia ngono kwa mtazamo tofauti. Kujiheshimu na kusubiri hadi ndoa ni jambo ambalo linathaminiwa sana katika tamaduni zetu. Kwa hivyo, nawasihi vijana wenzangu kujizuia na kusubiri hadi wakati muafaka, ili tuweze kudumisha maadili mema na kuwa na maisha yenye furaha na mafanikio. 💪

Je, unafikiri ni muhimu kujizuia na kusubiri hadi ndoa? Unawezaje kudumisha maadili mema katika maisha yako ya ujana? Napenda kusikia maoni yako na kuzungumzia zaidi juu ya hili. Tuwe pamoja katika kusukuma gurudumu la maadili mema na kudumisha utu wetu wa Kiafrika. Asante kwa kusoma makala hii, na endelea kufuatilia ili uweze kujifunza zaidi juu ya mambo muhimu katika maisha yetu ya ujana. 😊🌟

Usisahau, kama una maswali yoyote au unahitaji ushauri zaidi, tafadhali jisikie huru kuuliza. Tuko hapa kukusaidia na kukupa mwongozo. Hakikisha unashiriki ujumbe huu na marafiki zako ili waweze kujifunza pia. Tuko pamoja katika kuhamasisha vijana wetu kufanya maamuzi sahihi na kuwa na maisha yenye mafanikio. Tukutane tena hivi karibuni! 🌺

Wakati wa kutumia kondomu ya kiume ni muhimu kufuata hatua zifuatazo. Hakikisha kwamba pakiti inayoihifadhi haijapasuka na kwamba tarehe ya kuisha muda wake haijafika.
Uume ukishadinda, fungua pakiti kwa uangalifu. Minya sehemu ya juu kutoa hewa ndani ya kondomu wakati wa kuvalisha uume, ili kuzuia kupasuka kwa kondomu wakati wa kujamiiana. Visha uume kondomu taratibu mpaka uufunike wote. Ukiwa na uhakika kwamba kondomu imevishwa inavyotakiwa, unaweza kukutana kimwili na mwanamke.
Wakati wa kutoa uume kutoka ukeni, uwe mwangalifu kwamba kondomu bado ipo sehemu inayopaswa kuwa. Baada ya kutoa uume kutoka ukeni, vua kondomu kwa uangalifu uume ukiwa bado umedinda, ili kuepuka shahawa zisimwagikie ukeni. Tupa kondomu iliyotumika kwenye choo cha shimo au uichome. Usitupe kondomu iliyotumika ovyo. Pia usitupe kondomu iliyotumika kwenye vyoo vya kisasa yaani vya kuflashi na maji.
Ukinunua “salama kondomu“ ndani ya pakiti, kuna maelekezo kuhusu matumizi ya kondom. Unapotaka kutumia kondom wakati wa kujamiiana, ni vizuri ukajaribisha kwanza ukiwa peke yako ili kuzoea jinsi ya kuitumia.

Ni imani na fikra potofu kwamba, ukinywa gongo au kuvuta
sigara kwa kiasi kidogo baada ya chakula itasaidia kuyeyusha
baadhi ya vyakula vya mafuta. Pombe inaweza hata kupunguza
mtiririko wa kawaida wa kimiminika muhimu kwa uyeyushaji wa
chakula (tindikali) na hivyo kuchelewesha kuliko kurahisisha
uyeyushaji wa chakula.
Nikotini ya sigara kwa upande mwingine inaongeza kazi katika
utumbo mpana na hivyo kurahisisha uyeyushaji wa chakula.
Lakini kwa upande mwingine nikotini huchochea utengenezaji
wa tindikali tumboni ambayo husababisha maumivu ya tumbo.

Kwa nini inapendekezwa Kufanya Ngono na Mtu Mmoja Tu? 🌟

Karibu vijana wenzangu! Leo tutazungumzia jambo muhimu sana katika maisha yetu – kufanya ngono na mtu mmoja tu. Kuna sababu nyingi nzuri na za kimaadili kwanini inapendekezwa kufanya ngono na mwenza wako mmoja. Hebu tuangalie sababu hizo kwa karibu. 🌍

1. Uaminifu 💑: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunajenga uaminifu mkubwa kati ya wapenzi. Unapojitolea kwa mtu mmoja tu, unajenga msingi imara wa uaminifu na kuheshimiana.

2. Afya 🌿: Kupunguza idadi ya washirika wa ngono kunapunguza hatari ya kupata magonjwa ya zinaa. Kwa kufanya ngono na mtu mmoja tu, unaepuka kuathiri afya yako na kujilinda dhidi ya magonjwa hatari.

3. Upendo thabiti ❤️: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunajenga upendo thabiti na wa kipekee. Unapojitolea kuwa mwaminifu kwa mwenza wako, unajenga mahusiano ya kudumu na furaha.

4. Kujielewa 🌟: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunakupa nafasi ya kujielewa na kuelewa mahitaji ya mwenzako kwa undani zaidi. Unajifunza jinsi ya kumfurahisha mwenza wako na kupata furaha ya kweli katika mahusiano yenu.

5. Thamani ya familia 👪: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunasaidia kuimarisha thamani ya familia na kuleta utulivu katika maisha yako. Unaweza kujenga familia yenye upendo na furaha bila wasiwasi wa uaminifu.

6. Mkono wa pekee 🤝: Kuwa na mtu mmoja tu katika maisha yako kunakupa uhakika wa kuwa na mkono wa kipekee wa kushikamana naye katika safari yako ya maisha. Unapata faraja, msaada, na upendo kamili kila siku.

7. Kujenga ndoto pamoja ✨: Unapofanya ngono na mtu mmoja tu, unaweza kujenga ndoto pamoja na kutimiza malengo yenu kwa urahisi. Mnaweza kuweka mipango ya baadaye na kufanya kazi kwa pamoja kufikia mafanikio yenu.

8. Heshima 🙏: Kufanya ngono na mtu mmoja tu ni ishara ya heshima na upendo kwa mpenzi wako. Unawaonyesha kwamba wanathaminiwa na wanakuwa kitu cha thamani katika maisha yako.

9. Kuepuka majuto 😔: Kwa kufanya ngono na mtu mmoja tu, unapunguza hatari ya kujuta baadaye. Unaweza kujivunia uamuzi wako wa kuwa mwaminifu na kujiepusha na madhara ya kihisia na kimwili.

10. Kupunguza stress 😌: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunajenga mazingira ya amani na furaha. Unapata nafasi ya kuepuka stress za kutafuta washirika wapya na kutulia katika upendo na faraja ya mtu ambaye unamjali.

11. Kuweka mfano mzuri 👍: Kwa kufanya ngono na mtu mmoja tu, unakuwa mfano mzuri kwa watu wengine. Unawafundisha wengine umuhimu wa uaminifu na kujitolea katika mahusiano yao.

12. Kufanya uamuzi sahihi 🎯: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunahitaji uamuzi thabiti na kuwa na nia njema. Unajifunza kufanya uamuzi sahihi na kuwa na uwezo wa kudhibiti hisia zako kwa manufaa ya maisha yako.

13. Kuimarisha ndoa 💍: Kufanya ngono na mtu mmoja tu katika ndoa kunasaidia kuimarisha uhusiano wenu. Unaweza kupata furaha ya kweli na kujenga msingi imara wa upendo na uaminifu.

14. Kuwekeza wakati na jitihada ⌛: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunahitaji kuwekeza wakati na jitihada katika kuendeleza uhusiano wenu. Unajifunza kujitahidi na kuheshimu mpenzi wako kwa kushiriki kitu maalum na cha kipekee.

15. Ugunduzi wa kina 🌈: Kufanya ngono na mtu mmoja tu kunakuwezesha kugundua upendo, furaha, na uridhisho kamili. Unaweza kujifunza kuhusu hisia za kipekee na kugundua urembo wa maisha ya uhusiano thabiti.

Kumbuka, vijana, kuwa mwaminifu na kufanya ngono na mtu mmoja tu ni chaguo la busara na lenye busara kimaadili. Unaweza kufurahia mahusiano ya kipekee na kujenga upendo thabiti. Je, una maoni gani kuhusu hili? Je, ungependa kujifunza zaidi? Tuambie mawazo yako katika sehemu ya maoni hapa chini. Tukutane tena! ✨🌸

Ualbino ni hali ya
kurithi, hii inamaanisha
kuwa unapata ualbino
kutoka kwa wazazi
wako. Watu wawili
weusi wanaweza kupata
Albino endapo kila
mmoja wao atakuwa
na kinasaba cha ualbino.
Hali hii huwezi kuiona
au kuijua. Unaweza tu
kuitambua baada ya
kujifungua. Takribani
mtu mmoja katika watu
70 ana kinasaba cha
ualbino lakini si rahisi
kujua ni nani anacho.
Endapo Albino ataoa
mwanamke mweusi,
uwezekano wa kuzaa
Albino ni mdogo sana.
Albino wengi waliooa au
kuolewa na watu weusi
wamepata watoto
ambao ni weusi.

Kwa upande mwingine, wanandoa ambao wamekwisha
pata mtoto Albino kuna uwezekano wa kupata mtoto mwingine
Albino katika uzazi wa pili.
Kuzaliwa Albino ni lazima mtoto huyo arithi vinasaba vya
ualbino kutoka kwa wazazi wote wawili, yaani mama na baba.

Mimba i inatungwa wakati yai la kike linaporutubishwa na mbegu za kiume. Kama tulivyoona hapo juu, jinsia ya mtoto i inategemea aina ya mbegu za kiume. Nusu ya mbegu za mwanaume zinatengeneza mtoto wa kiume na nusu ya mbegu zinatengeneza mtoto wa kike. Lakini wanaume hawana uwezo wa kuamua aina ya mbegu i itakayorutubisha yai. Kwa hiyo, haiwezekani kupanga. Jinsia ya mtoto i nategemeana na bahati tu.

Ndiyo, i inawezekana kwamba mwanamke anayepata hedhi yake kila mwezi akawa mgumba. Na vilevile i inawezekana kwamba mwanamke asiyepata hedhi kila mwezi siyo mgumba.
Ni kweli kwamba kuna uhusiano fulani kati ya hedhi na uwezo wa kupata mimba. Kupata hedhi kila mwezi i i inamaanisha kuwa mwanamke anao uwezi wa kutengeneza yai kila mwezi. Hata hivyo, siyo rahisi kuwa na uhakika i iwapo mirija ya kupitisha yai inaweza kulipitisha yai hilo kutoka kwenye kokwa hadi kwenye tumbo la uzazi. Kwa hiyo hata mwanamke ambaye anapata hedhi kila mwezi anaweza kuwa mgumba.
Ili mwanamke awe na uhakika kama ni mgumba au la, ni vyema akamwone daktari kwa ajili ya uchunguzi.

Hakuna mwenye kosa, kwa sababu jinsia ya mtoto i inategemea na bahati na hamna uwezekano wa kupanga kuzaa aina fulani ya mtoto. Tulivyoona juu ni mwanaume ndiye aliye na aina mbili za mbegu. Aina moja husababisha kutokea mtoto wa kike na aina nyingine mtoto wa kiume. Mwanaume hana uwezo wa kuhakikisha achangie aina ya mbegu gani. Kwa hiyo, hata kama ni mwanaume anayeyakinisha jinsia ya mtoto, hana kosa, kwa sababu hana uwezo wa kuamua achangie mbegu ya aina gani.

Moja kati ya vitu vinavyotisha kuhusu dawa za kulevya ni kwamba zinaathiri watu kwa njia mbalimbali na huwezi ukasema kwa uhakika jinsi zitakavyokuathiri. Madhara ya dawa za kulevya yanategemea aina, kiwango na jinsi zitakavyotumika. Vilevile inategemea na umri, afya ya mwili na ukomavu wa akili, na pia mazoea ya matumizi ya dawa hizo.
Madhara ya muda hutokea mara tu baada ya dawa za kulevya kutumika, wakati madhara ya muda mrefu huonekana baada ya muda kupita, na mara nyingi husababisha uharibifu wa kudumu kwenye mapafu na ubongo.

Kwa mfano, bangi, husababisha kuongezeka kwa mapigo ya moyo, matatizo ya kumbukumbu ya muda mfupi, pamoja na umakini, kujifunza, kufikiri na kutatua matatizo. Pia inaweza ikasababisha kasoro kwenye utaratibu wa viungo vya mwili. Mara kwa mara wavuta bangi huwa na macho mekundu. Na vijana wengine hupata mihemuko mbalimbali kama uoga na hofu baada ya matumizi ya bangi.
Dawa za kulevya za vichangamsho, kama mirungi na kokaini, inasemekana kuwa huwafanya watumiaji kuwa macho, kujiona wana nguvu na kujiamini. Vichangamsho vikitumika kwa wingi, humfanya mtumaji kujihisi kuwa na wasiwasi au hofu. Matumizi mabaya ya dawa za kulevya kwa muda mrefu huweza kusababisha matatizo ya akili au hata kifo i iwapo yatatumika kwa kiwango cha juu.
Dawa za kulevya zinazokufanya upooze kama heroini au dawa nyingine zinazoagizwa na daktari, husababisha kujisikia umetulia, una amani na furaha. Ukizidisha vipimo husababisha usingizi, upungufu wa umakini na uwezo wa kuona, kizunguzungu, kutapika na kutokwa jasho. Vilevile kipimo kingi kinaweza kusababisha usingizi wa muda mrefu, kuzimia na hata kifo.

Pombe za kienyeji kama gongo ni hatari kwa afya na zinaweza kusababisha upofu na hata kifo.
Matumizi ya dawa za kulevya hupunguza uwezo wa vijana kuhimili na kutatua matatizo yao ya kijamii na kiakili. Hii husababisha vijana kuwa wepesi kujihusisha na ujambazi na mambo ya ngono na ugomvi, mabadiliko hayo ya tabia husababisha ugomvi katika familia na kuvunjika kwa urafiki. Matumizi ya dawa za kulevya ndiyo sababu kubwa ya ajali za barabarani, kujiua na maambukizo mbalimbali.